Polska kupi trzy okręty podwodne A26. W Gdyni domknięto program Orka

W Gdyni podpisano kluczowe umowy dla marynarki i współpracy ze Szwecją

W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, podczas których oba państwa przeszły do finalizowania kolejnego etapu współpracy w obszarze bezpieczeństwa i obronności. Spotkanie miało miejsce w mieście uznawanym za centrum polskiej Marynarki Wojennej, co dodatkowo podkreśliło znaczenie podjętych decyzji. W trakcie konsultacji podpisano szereg dokumentów dotyczących współpracy dwustronnej. Najważniejszym z nich była umowa na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu Orka.

Decyzję o podpisaniu umowy ogłoszono w trybie międzyrządowych konsultacji Polski i Szwecji, z udziałem premierów obu państw oraz członków rządów odpowiedzialnych za kluczowe resorty. Stronę polską reprezentował premier Donald Tusk, a w spotkaniu uczestniczył także minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Po stronie szwedzkiej obecny był premier Ulf Kristersson. W rozmowach brali udział również ministrowie obrony narodowej, spraw zagranicznych, finansów, kultury i dziedzictwa narodowego oraz infrastruktury.

"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"

Donald Tusk, Premier

Podpisana umowa została określona jako najważniejszy kontrakt w historii polskiej Marynarki Wojennej. W wypowiedziach przedstawicieli rządu podkreślano, że program Orka przez wiele lat nie doczekał się rozstrzygnięcia, mimo że był jednym z najdłużej oczekiwanych projektów modernizacyjnych sił morskich. Finalizacja obecnego etapu oznacza przejście od wieloletnich zapowiedzi do formalnych decyzji i rozpoczęcia realizacji zamówienia.

"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"

Donald Tusk, Premier

"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

• Polska kupi 3 okręty podwodne A26 dla Marynarki Wojennej RP.
• Program Orka przez 30 lat nie doczekał się finalizacji.
• Według strony szwedzkiej przedsięwzięcie ma wartość 50 miliardów koron szwedzkich.
• Konsultacje odbyły się w Gdyni, podczas polsko-szwedzkiego spotkania międzyrządowego.
• Podstawą rozmów było odnowione Partnerstwo Strategiczne podpisane w Harpsund w listopadzie 2024 roku.

Program Orka ma otworzyć długofalową współpracę przemysłową

Znaczenie podpisanej umowy wykracza poza sam zakup uzbrojenia. W przekazie obu rządów wyraźnie zaznaczono, że program Orka ma być początkiem szerszej i długoterminowej współpracy przemysłowej Polski i Szwecji. Chodzi nie tylko o dostawę nowoczesnych jednostek podwodnych, ale też o rozwój relacji pomiędzy przemysłami obronnymi obu państw. Według strony polskiej jest to element wzmacniania krajowych zdolności produkcyjnych i technologicznych.

Podczas spotkania zwrócono uwagę, że współpraca ma charakter wzajemny. Polska pozyskuje okręty podwodne, natomiast Szwecja ma otrzymać okręt ratowniczy oraz zestawy Piorun. Taki układ został przedstawiony jako dowód partnerskich relacji i rosnącego zaufania między państwami. Władze podkreślały, że nie chodzi o jednostronne zakupy, lecz o wymianę wzmacniającą oba sektory obronne.

"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"

Donald Tusk, Premier

"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"

Donald Tusk, Premier

W praktyce oznacza to, że program Orka został przedstawiony jako część szerszego planu rozwoju relacji strategicznych między Warszawą i Sztokholmem. Dla polskiego przemysłu obronnego współpraca ze Szwecją ma być kolejnym impulsem do budowy kompetencji w obszarze nowoczesnych technologii wojskowych. Dla strony szwedzkiej porozumienie jest z kolei potwierdzeniem, że Polska stała się jednym z najważniejszych partnerów bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego.

Znaczenie gospodarcze i wojskowe tej decyzji łączy się także z długą perspektywą eksploatacji okrętów oraz obsługi całego programu. Tego typu kontrakty nie kończą się na samym podpisie i dostawie sprzętu, lecz tworzą ramy dla kolejnych działań organizacyjnych, logistycznych i przemysłowych. Z tego powodu w wypowiedziach przedstawicieli obu państw pojawiał się akcent na trwałość współpracy i jej strategiczny charakter.

Nowy etap partnerstwa dotyczy też bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego

Konsultacje w Gdyni były jednocześnie potwierdzeniem, że relacje Polski i Szwecji weszły w nowy etap strategicznego partnerstwa. Formalną podstawą tych działań jest odnowione Partnerstwo Strategiczne podpisane w Harpsund w listopadzie 2024 roku. Obecne spotkanie miało więc nie tylko wymiar zakupowy, ale również polityczny i wojskowy. Oba rządy podkreśliły, że wspólnie odpowiadają za wzmacnianie bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego.

Wśród najważniejszych wspólnych celów wymieniono działania na rzecz utrzymania Bałtyku jako obszaru pokoju i bezpieczeństwa. Polska i Szwecja deklarują współpracę przeciwko aktywności rosyjskiej floty cieni, prowokacjom oraz zagrożeniom militarnym. Wyrazem tej polityki ma być ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Według zapowiedzi ma on opierać się na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego.

"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"

Donald Tusk, Premier

"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

Strony zgodnie wskazały również, że mają podobną ocenę zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy. W komunikatach podkreślono zgodność Polski i Szwecji w sprawie dalszego wsparcia Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Istotnym elementem tła tych ustaleń jest także wejście Szwecji do NATO, które według uczestników spotkania dodatkowo wzmocniło bezpieczeństwo całego regionu. Oznacza to, że współpraca morska i obronna obu państw została osadzona w szerszej strukturze sojuszniczej.

"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

Spotkanie w Gdyni zamknęło więc kilka procesów jednocześnie. Po pierwsze, doprowadziło do podpisania umowy na trzy okręty podwodne A26 dla Marynarki Wojennej RP. Po drugie, potwierdziło rozwój współpracy przemysłowej i wojskowej pomiędzy Polską a Szwecją. Po trzecie, wpisało te decyzje w szerszy plan budowy nowej architektury bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim, z udziałem dwóch państw należących do NATO i współpracujących w ramach Unii Europejskiej.